คนที่ตัดสินใจยื่นใบลาออก บางทีก็ไม่ได้หมดไฟเพราะเนื้องานด้วยซ้ำ แต่เกิดจากบรรยากาศในที่ทำงานช็อตฟีลจนทำให้ใจเริ่มไม่ไหว Toxic Workplace คือ สิ่งที่ทำให้การทำงานหรือฟีลโดยรวมส่งผลกระทบต่อสุขภาพใจและความรู้สึกปลอดภัยของคนในทีมอย่างต่อเนื่อง จากงานวิจัย MIT Sloan Management Review (2022) บอกเอาไว้ว่า วัฒนธรรมองค์กร Toxic เป็นสาเหตุหลักที่ทำให้พนักงานตัดสินใจลาออกมากกว่าเรื่องค่าตอบแทน สูงถึง 10.4 เท่า จึงไม่ใช่เรื่องที่ว่าใครจะทนไหวหรือไม่ไหว ooca จึงมองว่าปัญหานี้จำเป็นต้องแก้ไขร่วมกันในระดับองค์กร แล้ววันนี้ในองค์กรเริ่มเข้าใจสัญญาณเตือนเหล่านี้ดีพอแล้วรึเปล่า?
สภาพแวดล้อมการทำงานเป็นพิษมีลักษณะอย่างไร
สภาพแวดล้อมการทำงานเป็นพิษ ไม่ใช่แค่เรื่องการทำงานหนักๆ ฟีลตัวแม่ขยันสู้ชีวิตเป็นช่วงๆ แต่คือ พฤติกรรมในองค์กรที่กัดกร่อนความรู้สึกปลอดภัย จนใจพังและล้าไปหมด เช่น
- บรรยากาศการทำงานที่ไม่ปลอดภัย โดยอินไซต์ในบริบทของ Toxic workplace ไทย ที่ทำให้พนักงานรู้สึกไม่ปลอดภัยที่จะพูดความจริงหรือเสนอไอเดียใหม่ๆ เพราะกลัวถูกตำหนิต่อหน้าคนอื่นหรือถูกใช้คำพูดบั่นทอนคุณค่า
- ขาดขอบเขตการทำงานที่ชัดเจน เช่น โดนตามงานนอกเวลาฉ่ำๆ หรือถูกบีบให้พร้อมสแตนบายตลอด 24 ชั่วโมง แล้วเคลมว่านี่คือความทุ่มเท
- การแบ่งฝ่ายและการกลั่นแกล้ง เช่น มีการนินทา, กีดกันข้อมูลหรือการประเมินผลงานตามความพึงพอใจส่วนตัว
ที่ทำงาน Toxic ต่างจากช่วงงานหนักชั่วคราวอย่างไร
ที่ทำงาน Toxic มีความแตกต่างจากองค์กรที่มีภาระงานสูงเป็นช่วง (Peak Season) ดังนี้
| มุมเปรียบเทียบ | ช่วงงานหนักชั่วคราว (High Workload) | สภาพแวดล้อมการทำงานเป็นพิษ (Toxic Workplace) |
|---|---|---|
| ระยะเวลาและเป้าหมาย | มีจุดเริ่มต้นและจุดสิ้นสุดชัดเจน ทำงานแบบมีเป้าหมายร่วมกัน | เกิดขึ้นต่อเนื่องยาวนาน ไม่มีท่าทีจะเปลี่ยนแปลง |
| ความสัมพันธ์ในทีม | สมาชิกในทีมช่วยเหลือกันดีและร่วมมือกันแก้ปัญหาแบบทีมเวิร์กสุดๆ | มีความระแวง, โยนความผิดและสื่อสารไม่ตรงกัน |
| ผลกระทบต่อสุขภาพใจ | อาจจะเหนื่อยบ้าง แต่รู้สึกดีขึ้นเมื่อได้พักผ่อน | เกิดความเครียดจากการทำงาน (Job Burnout) หรือรู้สึกวิตกกังวลสะสม |
| บรรยากาศทางอารมณ์ | รู้สึกมีคุณค่าเมื่อทำงานด้วยกันสำเร็จ | รู้สึกหมดพลังหรือเห็นคุณค่าในตัวเองน้อยลงไปเรื่อยๆ |
วัฒนธรรมองค์กร Toxic กระทบพนักงานและธุรกิจอย่างไร
ผลกระทบวัฒนธรรมองค์กร Toxic ไปไกลกว่าความรู้สึกนอยด์รายวัน เพราะสามารถสร้างความเสียหายทั้งบุคลากรและผลประกอบการของบริษัทได้เลย เช่น
- หากพนักงานต้องใช้พลังไปกับการรับมือความรู้สึกแย่ ร่างกายอาจตอบสนองต่อเหตุการณ์ ด้วยความเครียดจากการทำงาน (Job Burnout) จนทำลายประสิทธิภาพการทำงาน (Productivity) ให้ลดลง
- ไอเดียบูดเพราะบรรยากาศไม่เซฟ เมื่อสเปซรอบตัวกลายเป็นบรรยากาศการทำงานที่ไม่ปลอดภัย คนในทีมอาจเลือกปิดปากเงียบ, ไม่กล้าคิดนอกกรอบเพราะกลัวโดนโยนความผิดหรือกลัวทำให้ทีมขัดแย้งกันเองไปอีก
- การลาออกของพนักงาน (Turnover Rate) สูงขึ้น เมื่อคนเก่าก็เท คนใหม่ก็หนี ทำให้องค์กรต้องเสียค่าใช้จ่ายและเวลาไปกับการหาคนใหม่ซ้ำๆ
- ข้อมูลจริงจาก American Psychological Association (APA, 2023) ยืนยันว่าองค์กรที่เมินเฉยเรื่อง Mental Health at Work จะเจออัตราการขาดงานและภาวะมาทำงานแต่ไร้ประสิทธิภาพสูงกว่าปกติแบบติดเทอร์โบ
องค์กรควรเริ่มแก้ Toxic Workplace จากตรงไหน
วิธีแก้ปัญหาวัฒนธรรมองค์กร Toxic สำหรับ HR และผู้บริหาร อาจต้องรื้อโครงสร้างทั้งระบบ แล้วลงมือสร้างสเปซการทำงานที่ดี
- ทบทวนนโยบาย HR Policy และระบบประเมินผลที่แฟร์จริง : ยกเลิกการประเมินที่ส่งเสริมการแข่งขันที่เป็นพิษและเพิ่มเกณฑ์วัดใหม่เรื่องการทำงานร่วมกัน
- เปิดสเปซรับฟังแบบ 100% : เพื่อสร้างพื้นที่ปลอดภัยในการพูดคุยหรือการแสดงความคิดเห็นแบบไม่ระบุตัวตน (Anonymous Feedback) เพื่อช่วยผู้บริหารรับรู้ปัญหาจริง
- อัปเกรดทักษะ Leadership Skill ให้หัวหน้างาน : ส่งผู้นำทีมเข้าร่วมเวิร์กชอปดูแลจิตใจพนักงาน เพื่อปรับจูนจิตวิทยาการบริหาร, การสื่อสารเชิงบวกและทักษะการสร้างพลังใจให้กับทีม
- จัดเซ็ตตัวช่วยผ่านบริการดูแลสุขภาพจิตองค์กร : การลงทุนในสวัสดิการด้านจิตใจอย่าง Employee Assistance Program (EAP) ไม่ใช่แค่การดูแลพนักงาน แต่คือการคุ้มครองเสถียรภาพของธุรกิจ, ช่วยลดอัตราการลาออกและเซฟค่าใช้จ่ายในการรีครูตคนใหม่ได้อย่างวัดผลได้ พร้อมทั้งการจัดเวิร์กชอปพฤติกรรมเป็นพิษในที่ทำงาน เพื่อสร้างวัฒนธรรมองค์กรที่แข็งแรงร่วมกัน
สรุป Toxic Workplace โดย ooca
Toxic Workplace คือ ปัญหาที่ไม่ควรมีใครต้องรับมือเพียงลำพัง เพราะการสร้างบรรยากาศการทำงานให้ปลอดภัย เป็นหน้าที่ร่วมกันของทั้งพนักงาน, หัวหน้างาน HR และผู้บริหาร ที่สำคัญต้นทุนของการเสียคนเก่งไป แพงกว่าต้นทุนการดูแลใจเสมอ สภาพแวดล้อมการทำงานเป็นพิษจึงไม่ใช่เรื่องที่ต้องจำใจทน หากองค์กรของคุณกำลังเจอโจทย์พนักงานลาออกบ่อย, ทีมงานขัดแย้งหรือต้องการสร้างพื้นที่ปลอดภัยในที่ทำงาน เพื่อเพิ่ม Productivity ยกระดับองค์กรของคุณสู่การเป็นนายจ้างที่ผู้คนอยากร่วมงานด้วย ปรึกษาโซลูชันดูแลสุขภาพใจพนักงาน เพื่อรับข้อมูลและขอใบเสนอราคาได้ที่อีเมล sales@ooca.co หรือหากคุณเป็นพนักงานที่ได้รับผลกระทบจากที่ทำงาน จนเริ่มตั้งคำถามในคุณค่าตัวเอง ดาวน์โหลดแอปฯ ooca เพื่อดูแลใจจากปัญหาองค์กรที่เป็นพิษได้เลย
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Toxic Workplace
ปลดล็อกข้อสงสัยด้วยคำถามยอดฮิตตรงนี้ เพื่อประเมินว่า Toxic Workplace คือ สัญญาณเตือนที่คุณต้องรีบจัดการก่อนใจพังหรือเป็นแค่เรื่องงานยุ่งทั่วไป
1. Toxic Workplace คืออะไร?
คือ สภาพแวดล้อมการทำงานที่ทำให้รู้สึกไม่ปลอดภัยและอาจส่งผลให้ประสิทธิภาพการทำงาน (Productivity) ลดลง ซึ่งข้อมูลจาก MIT Sloan ชี้ชัดว่าสิ่งนี้ไม่มีทางหายไปเอง หากโครงสร้างหลักไม่ได้รับการแก้ไข
2. จะรู้ได้อย่างไรว่าที่ทำงาน Toxic หรือเพียงงานหนัก?
ถ้าร่างกายล้าจากงานยุ่งพักผ่อนหน่อยก็หาย แต่ถ้าจิตใจถูกบั่นทอนจากองค์กรที่เป็นพิษ การทำงานทุกวันจะมีความเครียดสะสม จากปัญหาสื่อสารไม่ตรงกัน, หัวหน้าใช้อารมณ์วนลูปจนพนักงานเกิดภาวะหมดไฟเรื้อรัง แม้จะพักผ่อนแล้วก็ตาม
3. หากอยู่ใน Toxic Workplace ควรทำอย่างไร?
รีบกำหนดเส้น Boundaries แล้วบันทึกอินไซต์ความพังหน้างาน จากนั้นมากู้คืนพลังใจให้ตัวเองก่อนหรือถ้ารู้สึกหนักใจมาก สามารถปรึกษาสุขภาพจิตพนักงาน ooca ผ่านระบบออนไลน์ ได้ตลอด 24 ชั่วโมง เพื่อนัดคิวผู้เชี่ยวชาญฟื้นฟูความมั่นใจให้คืนกลับมา
แหล่งอ้างอิง
- Sull, D., Sull, C., & Zweig, B. (2022). Toxic Culture Is Driving the Great Resignation. MIT Sloan Management Review. https://sloanreview.mit.edu/article/toxic-culture-is-driving-the-great-resignation
- American Psychological Association. (2023). 2023 Work in America Survey: Workplaces as engines of psychological health and well-being. APA. https://www.apa.org/pubs/reports/work-in-america/2023-workplace-health-well-being






